Onderzoek wijst uit: werkelijke gezondheidsrisico’s asbest vaak minder groot dan gedacht

Bron: TNO

Het onderzoek richtte zich op het vaststellen van de blootstelling aan asbest in een aantal concrete situaties en het daarbij behorende gezondheidsrisico. Zo kan ook vastgesteld worden wat de kosten en baten van het asbestbeschermingsbeleid in deze situaties zijn. Het onderzoek betrof de drie meest toegepaste soorten asbest in Nederland. Jody Schinkel, blootstellingsdeskundige bij TNO: ‘we hebben gekozen voor regelmatig voorkomende situaties en maatschappelijk relevante scenario’s om te onderzoeken.’ De belangrijkste scenario’s waren:

  • Brand in een gebouw waarin asbest aanwezig is met derhalve risico’s voor brandweer en omgeving
  • Bewerking van niet-hechtgebonden asbesthoudende plafondplaten door particulieren, installateurs en saneerders
  • Wonen in woningen waarin een asbestverontreiniging aanwezig is.
  • Werken in of bezoeken van een gebouw waarin een asbestverontreiniging aanwezig is
  • Werken door onderhoudspersoneel in ruimten waar asbesthoudende toepassingen aanwezig zijn die een verontreiniging hebben veroorzaakt.
  • Verwijderen van asbestdaken door saneerders of particulieren.

Gezondheidsrisico’s wisselend

‘Het onderzoek wijst uit dat in slechts één van de onderzochte scenario’s sprake is van een (zeer) hoog risico op kanker’, zegt Schinkel. Het gaat hierbij om werknemers die dagelijks niet-hechtgebonden asbesthoudende plafondplatenslopen zonder persoonlijke bescherming saneren.

In enkele scenario’s is het risico ongeveer gelijk aan het maximaal toelaatbaar risico. Dat is het risiconiveau dat in Nederland acceptabel wordt geacht voor blootstelling van werknemers en bevolking. Een typisch voorbeeld van zo’n scenario is de installateur die enkele malen per maand per ongeluk in een asbesthoudend plafond boort.

In alle andere onderzochte situaties zijn de risico’s door blootstelling aan asbestvezels verwaarloosbaar. Beschermingsmaatregelen zijn daarmee niet noodzakelijk. Het gaat hier om scenario’s als brand, wonen of werken in een gebouw met een asbest verontreiniging en het eenmalig verwijderen van asbestcementdaken.

‘Het onderzoek wijst uit dat de beschermingsmaatregelen in situaties met een zeer laag risico niet noodzakelijk zijn en voor de groep blootgestelden geen gezondheidswinst opleveren’ zegt Jody Schinkel. De onderzoekers pleiten dan ook voor een publiek debat over de redelijkheid van het Nederlandse asbestbeleid en voor een effectievere meetstrategie om werkelijke risico’s in kaart te brengen.

3 gedachten over “Onderzoek wijst uit: werkelijke gezondheidsrisico’s asbest vaak minder groot dan gedacht”

  1. Mesothelioom meest voorkomende beroepsgerelateerde kanker in 8 Europese landen

    04-03-2019 15:47

    Het Franse onderzoeksinstituut Eurogip onderzocht de incidentie van beroepsgerelateerde kanker in 9 Europese landen: Duitsland, Oostenrijk, België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Italië, Zweden en Zwitserland. In 8 van de 9 is mesothelioom de meest voorkomende vorm van beroepsgerelateerde kanker. Alleen Duitsland meldt meer gevallen van huidkanker. Bron: Eurogip, december 2018

  2. Risico-inventarisatie en risicoklassen

    Bron: Inspectie SZW

     

    Risico-inventarisatie en risicoklassen

    • Risico-inventarisatie
    • Uitzondering voor particulieren
    • Risicoklassen
    • Wat zijn de regels?
    • Inspectie in de praktijk

      Bij het verwijderen van asbest kunnen asbestvezels vrijkomen en daarom moet er van te voren een asbestinventarisatie worden gedaan; alle aanwezige asbestbronnen moeten in kaart worden gebracht en ook de risico’s die te verwachten zijn bij het verwijderen van die bronnen. Bij sloop- of renovatiewerkzaamheden van gebouwen die vóór 1994 zijn gebouwd, is in het algemeen een inventarisatie nodig. Voor zo’n asbestinventarisatie moet een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf worden ingeschakeld, dat het aanwezige asbest in kaart brengt en een risicoklasse voor de verwijdering daarvan vaststelt. Hoe hoger het risico, hoe zwaarder de maatregelen die moeten worden genomen om de veiligheid van de verwijderaars te garanderen.Particulieren mogen in sommige uitzonderingssituaties zelf asbest verwijderen. Dit geldt bijvoorbeeld voor asbesthoudende vloertegels of niet-gelijmde, asbesthoudende vloerbedekking of geschroefde, asbesthoudende platen waarin de asbestvezels hechtgebonden zijn. Let wel, dakleien mogen niet door particulieren worden verwijderd. Hiervoor geldt een maximum oppervlakte van 35m². Deze uitzonderingssituaties zijn te vinden in artikel 4 van het Asbestverwijderingsbesluit. In deze uitzonderingssituaties is de particulier ook niet verplicht een asbestinventarisatierapport op te laten stellen. Een particulier kan natuurlijk ook besluiten een gecertificeerd bedrijf in te schakelen om dit asbest te verwijderen.RisicoklassenWat zijn de regels?

    • In Nederland hebben we een uitgebreid palet aan wet- en regelgeving voor asbestverwijdering:
    • Er bestaan 2 risicoklassen: risicoklasse 1 (laag risico) en risicoklasse 2 (hoog risico). In klasse 2 geldt dat tijdens de saneringswerkzaamheden de vezelconcentratie de grenswaarde van 2.000 vezels per m³, ofwel 2 vezels per liter lucht, zal overschrijden. Als de vezels bestaan uit amfibool asbest, worden de werkzaamheden ingedeeld in klasse 2a en geldt een verzwaarde eindbeoordeling na afronding van de werkzaamheden.   Werkzaamheden die binnen risicoklasse 2 of 2A vallen, moeten altijd worden gedaan door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. Dit betekent onder meer dat er bij de uitvoering altijd een Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering (DTA) aanwezig is, dat er uitgebreide beschermingsmaatregelen worden genomen en dat het vrijgeven van de locatie na sanering gebeurt door een onafhankelijk inspectiebedrijf, dat geaccrediteerd is door de Raad van Accreditatie (RvA). Werkzaamheden die in risicoklasse 1 vallen mogen worden uitgevoerd door een niet-gecertificeerd bedrijf maar wel met daarvoor opgeleid personeel.
    • Als een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf aan het werk gaat, moet er altijd een asbestinventarisatierapport zijn opgemaakt. Dat moet gebeuren door een ander bedrijf dan het bedrijf dat de asbestverwijdering uitvoert. 
    • Uitzonderingen voor particulieren
    • Risico-inventarisatie
    • Het Productenbesluit Asbest verbiedt het bezit en het bewerken van asbest en geeft regels over het etiketteren van asbesthoudende producten.
    • Het Bouwbesluit 2012 regelt de sloop van gebouwen waarbij asbest kan vrijkomen.
    • Het certificatieschema voor Procescertificaten Asbestverwijdering en Asbestinventarisatie. In dit document staan de vereiste voorzorgsmaatregelen nauwkeurig beschreven.
    • In de Woningwet staat dat de eigenaar van een bouwwerk geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid mag laten ontstaan of laten voortduren.
    • Het Arbeidsomstandighedenbesluit stelt regels aan werkgevers, werknemers en zelfstandigen voor het werken met asbest. Zie artikel 4.37 e.v.
    • Het Asbestverwijderingsbesluit stelt regels aan opdrachtgevers (particulieren, bedrijven) voor het werken met asbest.Inspectie in de praktijkDe volgende publicaties helpen werknemers alert te zijn op de naleving van de regels:
    • Maatregelen voor veilige en gezonde asbestverwijdering zijn over het algemeen kostbaar. Daarom proberen sommige bedrijven een aantal van deze maatregelen te vermijden. Door kostbare maatregelen niet of niet goed uit te voeren  kan men goedkoper werken maar dit gaat ten koste van de veiligheid en gezondheid van aanwezigen. Werknemers en personen in de omgeving kunnen bij slecht uitgevoerde asbestsaneringen asbestvezels inademen. De Inspectie SZW handhaaft de regels zo strikt mogelijk.
    • Het Arbeidsomstandighedenbesluit en het Asbestverwijderingsbesluit overlappen elkaar gedeeltelijk, maar richten zich op verschillende doelgroepen.
  3. Asbestkanker neemt nog steeds niet af

    Bron: De Telegraaf

    Amsterdam – Directeur Jan Warning van het Instituut Asbestslachtoffers waarschuwt dat het aantal slachtoffers met asbestkanker – ook wel bekend als longvlieskanker – bepaald niet afneemt.

    „Het zijn er nog altijd 500 tot 600 per jaar. En de verwachting is dat er mogelijk nog 8000 slachtoffers aan zitten te komen. Het duurt immers dertig tot veertig jaar voordat de ziekte zich openbaart.”

    Hij benadrukt dan ook dat het probleem niet gebagatelliseerd mag worden. „We hoeven niet paniekerig te doen, moeten het onderwerp ook zo rationeel mogelijk beoordelen, maar veiligheid heeft een prijs.”

    Ook mensen die niet direct met asbest in aanraking komen, kunnen risico lopen, stelt hij. „Een boerin die een paar werklui, die bezig waren schuren asbestvrij te maken, koffie heeft gegeven. Die daarna het huis heeft aangeveegd. Of iemand die kleding heeft gewassen van huisgenoten die met asbest in aanraking zijn geweest. Het komt echt voor.”

    Antonie Munneke bevestigt dat. De inwoner uit Lelystad verloor vier maanden geleden zijn vrouw aan asbestkanker, terwijl zijn echtgenote volgens hem nooit met het materiaal in aanraking kwam. „Ik wel, maar bij controle is bij mij niets gevonden. Ik vind het heel belangrijk dat er uiterst voorzichtig met dit spul wordt omgegaan, want ik weet wat de vreselijke gevolgen kunnen zijn.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *