Doden door gevaarlijke stoffen op het werk: groot probleem volgens Arbeidsinspectie

Bron:Zembla

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen is verreweg de grootste veroorzaker van beroepsziekten met een dodelijke afloop. Jaarlijks overlijden drieduizend mensen hierdoor. Dat schrijft de Arbeidsinspectie in het jaarverslag over 2021. Gevaarlijke stoffen is een van de belangrijkste thema’s uit het rapport. Zembla maakte de afgelopen jaren meerdere uitzendingen over dit onderwerp. 

Lees hier het verslag van de Arbeidsinspectie

In het jaarverslag verwijst de inspectie naar het onderzoek van Zembla over spoormedewerkers die worden blootgesteld kankerverwekkende kwartsstof op het spoor. De inspectie startte een onderzoek en trof maatregelen na de uitzending van Zembla.

De Arbeidsinspectie schrijft dat jaarlijks drieduizend mensen overlijden door onveilige omgang met gevaarlijke stoffen op het werk. Een op de zes medewerkers loopt het risico om ziek te worden. Maar lang niet alle gevallen zijn in beeld.

Uit het zicht van de werkgever 

Dat komt omdat de gevolgen van het werken met gevaarlijke stoffen niet meteen zichtbaar zijn. Medewerkers krijgen pas last of gaan dood als ze al lang en breed met pensioen zijn, tien tot dertig jaar later, uit het zicht van de werkgever. En vaak hebben mensen op meerdere plekken gewerkt, terughalen wie waar met wat heeft gewerkt, is moeilijk, aldus de inspectie.

Ook bedrijfsartsen maken in geval van ziekte niet altijd een melding bij het Nederlands Centrum van Beroepsziekten, terwijl dat wel zou moeten, schrijft de inspectie: “Het wordt vaak niet gezien. Het kwartje moet maar net vallen bij een arts om aan zijn patiënt met longkanker te vragen waar hij heeft gewerkt.”

Onvoldoende op de hoogte van risico’s

Volgens de Arbeidsinspectie zijn werkgevers vaak onvoldoende op de hoogte van de risico’s van gevaarlijke stoffen. Daardoor hebben ze geen zicht op of de blootstelling acceptabel is of niet. Als voorbeeld noemt de inspectie producenten van lijmen, harsen en kitten en de groothandels van chemische producten.  Van de geïnspecteerde bedrijven in 2021 overtreedt zeventig procent de regels.

In Nederland zijn er meer dan 100.000 kleine en middelgrote bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken. En daarnaast zijn er ongeveer 400 bedrijven die met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen werken: stoffen die giftig, brandbaar of explosief zijn. De Arbeidsinspectie heeft niet de capaciteit om al die bedrijven te inspecteren. Daarom schrijft de inspectie dat “de hoop is dat werknemers zelf hun werkgever op gevaar kunnen wijzen.” Ook wil de inspectie brancheorganisaties, vakbonden en ondernemingsraden meer betrekken en is er een app ontwikkeld waarin medewerkers en werkgevers aan zelfinspectie kunnen doen.

Het stofspoor 

Zembla heeft de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de schade die het werken met gevaarlijke stoffen kan geven. In de uitzending ‘Het stofspoor’ spraken we met spoormedewerkers die jarenlang werden blootgesteld aan kancerverwerwekkende kwartsstof en daar ziek van werden. Kwartsstof zit in de dikke laag stenen die ervoor zorgt dat de rails op zijn plek blijft liggen. Volgens experts is kwarts een sluipmoordenaar omdat mensen die langdurig daaraan blootgesteld worden, ernstige longziektes of zelfs longkanker kunnen krijgen. 

Uit ons onderzoek bleek dat de werkgever, ProRail, meermaals in rapporten was geadviseerd om de stenen te vervangen door kwartsstofvrije stenen of door stenen met minder kwartsstof, maar het bedrijf had dit advies niet opgevolgd. Zembla ontdekte dat ProRail in 2010, 2017 en 2020 onderzoek heeft laten doen naar de mate waarin spoorwerkers aan de gevaarlijke stof worden blootgesteld en of de stenen vervangen moeten worden. Deze onderzoeken kwamen nooit naar buiten en zijn ook niet met de Inspectie SZW – de Arbeidsinspectie – gedeeld.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.