Strengere regels ‘gevaarlijke’ rolsteigers

Vanaf 1 januari 2018 gelden er strengere regels voor rolsteigers. Schilders, onderhoudsaannemers en alle andere gebruikers mogen vanaf dan nooit meer onbeschermd op hoogte staan, ook niet tijdens het opbouwen en afbreken van de rolsteiger. Niet iedereen is er blij mee. “De Inspectie SZW kan ons toch niet eenzijdig opleggen dat we nieuwe spullen moeten aanschaffen.”

Twee doden per jaar. Vier keer blijvend letsel per twaalf maanden. Elke 365 dagen 35 ernstige ongevallen.

Rolsteigers. Schilders, gevelbouwers en onderhoudsaannemers maken er gretig gebruik van. Tienduizenden rolsteigers ‘rollen’ door de straten.

Ze zien er onschuldig uit, maar geregeld gaat het mis. Meestal zijn ze onaf. Ontbreken schoren. Met kantplanken die moeten voorkomen dat hamers op voorbijgangers belanden is het nog slechter gesteld.

“Zelden is een rolsteiger volgens de regels opgebouwd”, weet Peter Hecker van de Vereniging van Steiger-, Hoogwerk- en Betonbekistingbedrijven (VSB).

Dat is misschien wel zo, bijt Fulco de Vente van zich af, maar “niemand doet dat met opzet.” De Vente is secretaris bij OnderhoudNL, in dit verband de grootste belangenbehartiger van rolsteigergebruikers zou je kunnen zeggen. En anders: van de ‘brokkenmakersclub.’

Hij verdedigt: “De meeste vaklieden bouwen rolsteigers naar eer en geweten op. Wie wil er nou van een steiger aflazeren? Bovendien is het opbouwen van een rolsteiger geen corebusiness van diegenen die ermee werken.”

Hoe dan ook. Vanaf 1 januari 2018 ziet de Inspectie SZW strenger toe op valgevaar. Tijdens het gebruik, maar ook tijdens de opbouw. En dat is nieuw.

Altijd randbeveiliging

“Wat er precies gaat veranderen? Het uitgangspunt is dat de randbeveiliging van een platform, (minimaal heupleuningen) altijd is aangebracht voordat een volgend platform tijdens de montage of demontage van een rolsteiger wordt betreden”, legt een woordvoerder van de Inspectie SZW uit.

“Nooit meer los staan op een vloertje dus? Precies.”

Fabrikanten (Altrex, ASC, Custers, Layher en Skyworks) hebben zich goed voorbereid op de nieuwe regels. Het balletje begon ongeveer vijf jaar geleden te rollen toen Layher, een Duitse fabrikant, ineens met een veilig opbouwsysteem op de markt kwam.

“Dat is mooi en veilig”, dacht de Nederlandse inspectiedienst, “dat gaan we gebruiken”. En dus volgde er een gesprek met de industrie. Uitkomst? Alle producenten zouden de tijd krijgen om met oplossingen te komen.

Dat is gebeurd. Tot zover geen probleem. Toch ziet niet iedereen op de nieuwe regels te wachten. Al staan ze al sinds 2016 aangekondigd in het A-blad voor rolsteigers.

“Nieuwe verplichtingen? A-bladen hebben helemaal geen formele status”, reageert een getergde De Vente namens OnderhoudNL.

“Extra leuningen? Dat klinkt als een verkoopverhaal. Het kan toch niet zo zijn dat de inspectiedienst die straks boetes uitdeelt, gaat bepalen welke spullen we moeten kopen? Als we extra moeten opletten bij het opbouwen van een rolsteiger ondersteun ik dat van harte, maar dan wel graag in overleg.”

Buknorm voor strikken van veters?

Eventjes los staan op een steiger? De Vente ziet het probleem niet. “Nergens blijkt uit dat ongelukken met rolsteigers plaatsvinden tijdens de opbouw. En over hoe hoog hebben we het nou helemaal? Bovendien is veilig werken een verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Gaat de inspectiedienst ons straks ook vertellen hoe ver je mag bukken om je veters te strikken?”

Adri Frijters is veiligheidsadviseur. Jarenlang werkte hij bij het inmiddels opgedoekte, Arbouw mee aan de regels voor rolsteigers. De kritiek van De Vente kan hij niet goed plaatsen.

“Eenzijdig opgesteld? OnderhoudNL koos er in het nabije verleden zelf voor zich terug te trekken uit dit overleg. De kosten vallen bovendien mee. Je hoeft niet altijd compleet nieuwe steigers te kopen.”

Nieuwe steigers sneller op te bouwen 

De nieuwe regels verhogen volgens Frijters wel degelijk de veiligheid. “Niet zo hoog? Rolsteigers kunnen tot 20 meter hoog worden opgebouwd. Bovendien vang je op deze manier twee vliegen in één klap. Met de nieuwe systemen (zoals een heel frame) wordt de kans op ongelukken ook tijdens het gebruik kleiner. Je kunt namelijk geen onderdelen (schoren) meer weglaten. Dat maakt steigers automatisch stabieler.”

Op bouwplaatsen komt Frijters vaak halve systemen tegen. “Geregeld laat ik ze afbreken.”

Dan de fabrikant. Hoe kijkt hij naar de discussie? Zijn het inderdaad vooral producenten die van deze regels profiteren.

“Nonsens”, denkt Henry Dijksma, productmanager bij rolsteigerbouwer Altrex. “Deze regels hebben wij niet bedacht. Die komen uit de koker van de Inspectie SZW. Aanvankelijk zaten wij hier ook niet op te wachten. Maar nu blijkt als bijkomend voordeel dat rolsteigers ook sneller op te bouwen zijn.”

Dijksma stelt dat de meeste rolsteigers gemiddeld genomen niet hoger zijn dan 8 meter. “Maar een val vanaf 3 meter hoogte kan ook al levensgevaarlijk zijn.”

Aanschaffen, boete riskeren of met list komen

De vraag naar extra veiligheid neemt toe, signaleert Dijksma. “Maar nog lang niet iedereen is voorbereid op de nieuwe regels.”

Dat kan schilders en andere rolsteigergebruikers op boetes komen te staan, weet Peter Hecker, secretaris van de Vereniging van Steigerwerken, hoogwerkers en betonbekistingsbedrijven (VSH).

“Hoe hij de regels interpreteert? Er mag geen valgevaar zijn. Je moet de meest veilige oplossing kiezen. Excuses of verzachtende omstandigheden zijn er eigenlijk niet. Maar het is niet zo dat gebruikers verplicht spullen moeten kopen bij de vijf fabrikanten die bij de inspectiedienst bekend zijn.”

De Inspectie SZW bevestigt dat. “De verandering betekent niet dat alleen op de beschreven wijze aan de doelvoorschriften kan worden voldaan. Wanneer de gebruiker in staat is om op een andere aantoonbare manier hetzelfde beschermingsniveau te bieden, dan is men daar vrij in. Maar bij de oude opbouwmethode is de kans groot dat het valgevaar niet afdoende wordt afgedekte bij constatering van valgevaar doen wij geen concessies. In dat geval leggen we het werk stil, of volgt een boetes. In het najaar van 2018 zijn we van plan om een grootschalige bouwactie te organiseren.”

Door Thomas van Belzen op 18 sep 2017

Bron: Cobouw.nl

Een gedachte over “Strengere regels ‘gevaarlijke’ rolsteigers”

  1. Rolsteiger van nu is net Lego

    bouwbreed 263

    Rolsteiger van nu is net Lego

    De regels voor het opbouwen van steigers worden per 1 janauri strenger. Veiligheidsadviseur Adri Frijters meent dat iedereen aan de bak moet. Tsja, we weten allemaal hoe het moet als het ongeval heeft plaatsgevonden.

    Valongevallen is het type ongevallen dat het meest voorkomt. Gelukkig hebben we in de bouw ook veel om vanaf te vallen. En als het er niet is maken we het met een vouwsteiger of een rolsteiger. We denken ook allemaal dat je onder de 2,5 meter niet kunt vallen. Leuningen moeten, denken we, pas boven de 2,5 meter. De gezondheidsraad heeft hier een andere mening; ‘Er is geen hoogte waarbij beveiliging niet nodig is.’ In de praktijk zitten de experts en die zien het vaak anders. Sommigen houden het op geen leuning of één leuning ter hoogte van de knieën of net onder de kont. Dan weet je tenminste zeker dat je echt met het hoofd eerst naar beneden gaat.

    Tsja, we weten allemaal hoe het moet als het ongeval heeft plaatsgevonden. Opvallend dat dan nagenoeg iedereen weet hoe de werkplek er uit had moeten zien. Jammer dat die kennis niet wordt gebruikt bij het maken en beoordelen van de werkplek voordat het ongeval gebeurt.

    Altijd achter leuningen staan

    Jaarlijks zijn er ongevallen met Rolsteigers en de Inspectie SZW signaleert elk jaar veel overtredingen. We weten het dus blijkbaar echt niet zo goed als we denken. Om het vallen tegen te gaan is het vanaf 1 januari niet meer toegestaan om zonder leuningen een rolsteiger op te bouwen. Je moet dus altijd achter leuningen staat, ook tijdens het opbouwen. De Inspectie-SZW heeft toegezegd hier ook op te gaan handhaven.

    Handhaven, mensen aanspreken die op een ondeugdelijk rolsteiger staan, levert vaak een interessant gesprek op. Moet je eens doen. Met alle mogelijk argumenten wordt onveilig veilig gepraat. ‘Het goed opbouwen kost minstens twee keer zo veel tijd.’ Of ‘Het weglaten van schoren en leuningen scheelt toch een halve dag werk.’ Ten slotte claimt men vaak geen handleiding te hebben of niet te weten hoe het opbouwen zou moeten. Als je dan wijst op de sticker op de frames maar vooral als je verbiedt om verder te werken is de discussie over. Plots wordt het rolsteiger gedemonteerd, herbouwd en dat ook nog eens helemaal volgens de handleiding. En zonder aanwijzingen van mij of een ander.

    Ik vraag me in die situaties ook altijd af welke verantwoording en taak de leidinggevende op die bouwplaats zichzelf heeft toebedeeld.

    Net meccano of Lego

    Nu zijn rolsteigers net Meccano of Lego. Veel onderdelen die op elkaar passen, niet alleen binnen een systeem maar ook nog eens tussen verschillende systemen en merken. Je kunt dus, soms met wat wringen, onderdelen op een niet bedoeld plek plaatsen en zelfs onderdelen van verschillende merken in één configuratie gebruiken. Gelukkig streven de fabrikanten naar minder onderdelen en een afwijkende maatvoering of verbindingen. Dat maakt het voor de bouwers en gebruikers minder gemakkelijk om een rolsteiger verkeerd op te bouwen of op een onveilige werkvloer te staan. Tot die tijd moeten we ons behelpen met een handleiding waar we niet vanaf mogen wijken.

    Als we de gewenste rolsteiger niet met de handleiding in de hand kunnen maken, dan moeten we de fabrikant om raad vragen en niet gaan improviseren.

    Zoek de verschillen

    De leidinggevende heeft bij het opbouwen en tijdens het gebruik de taak om te zorgen dat die rolsteiger ook veilig wordt gebouwd, veilig is, en veilig blijft. Hij doet het spel ‘zoek de verschillen’. Kinderachting en kleuterschool? Maar zijn toezicht en corrigeren niet onderdelen van zijn taak? Weten de mensen niet hoe. Instructie gaat vooraf aan werken en aan het toezicht houden en corrigeren.

    Hulp bij de instructie is er in de vorm van opleiding en voorlichting. Mogelijkheden te over om ondersteuning te krijgen. Als onverhoopt de handleiding tekort schiet zal een leverancier best bereid zijn om een voorlichtend praatje en demonstratie te geven. Leidinggevende, wat doe je als de kwaliteit niet gemaakt wordt?

    Oké, waarom dan niet ook zo handelen als er onveilig wordt gewerkt? Als we volhouden zullen we minder valongevallen krijgen, maar dan moeten we wel allemaal aan de bak. Het doel; ‘Wil je een goed opgebouwde rolsteiger zien? Moet je op mijn bouwplaats komen!’

    Adri Frijters, A3-Arbeidsveiligheids-advisering

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *