Jaarlijks steeds meer arbeidsongevallen een trieste balans opgemaakt

Bron: duurzaam-ondernemen.nl

Werknemers raken steeds vaker betrokken bij ernstige ongevallen op het werk. Uit cijfers van de Inspectie SZW blijkt dat het aantal meldingen van een arbeidsongeval met vier procent is gestegen van 4212 in 2017 naar 4368 in 2018. Vorig jaar vielen bij 70 arbeidsongevallen 71 dodelijke slachtoffers, een stijging ten opzichte van de 54 dodelijke slachtoffers die vielen bij ongevallen in 2017. De meeste van deze fatale ongelukken vonden plaats in de sectoren bouw, vervoer en opslag, handel en industrie.

Inspecteur-generaal Marc Kuipers: ,,Dit is een triest bericht. Het is in ons aller belang dat wie ’s ochtends gezond naar zijn werk gaat, ’s avonds ook weer veilig en gezond thuiskomt. Helaas is veilig werk niet vanzelfsprekend. We zien in deze economie dat er sneller en efficiënter moet worden gewerkt. Gevolg: meer onveilige situaties en meer ongelukken. Ik roep bedrijven op meer werk te maken van veilige arbeidsmiddelen, veiligheidsprocedures en een cultuur van gezond en veilig werken. Bedrijven zouden ervan doordrongen moeten zijn dat veiligheid en gezondheid bij het werk staat of valt met de cultuur in het bedrijf.“

Ongelukken tijdens het werk komen relatief meer voor bij kleine bedrijven met minder dan 10 werknemers. Per honderdduizend werknemers van kleine bedrijven zijn 67 mensen betrokken bij een ongeval. Bij middelgrote en grote bedrijven zijn dat respectievelijk 46 en 11 personen. Jongeren tussen 15 en 24 jaar en ouderen zijn ook vaker betrokken bij arbeidsongevallen. Het vallen van hoogte, ‘gegrepen’ worden door bewegende delen van een machine, geraakt worden door vallende objecten en aanrijdingen zijn de meest voorkomende ongelukken.

Bij het onderzoek naar de toedracht van ernstige arbeidsongevallen bekijkt de Inspectie SZW of er regels zijn overtreden en hoe een ongeval voorkomen kan worden. Deze onderzoeken zijn nauwgezet en daarmee tijdrovend. De Inspectie SZW breidt daarom momenteel het aantal medewerkers uit om gaandeweg de balans tussen ongevalsonderzoek en proactieve inspecties te herstellen. Ook bekijkt de Inspectie SZW de mogelijkheid dat bedrijven na een ongeval zelf met een verbeterplan komen waarin goede preventieve maatregelen staan. Daarvoor is gedrag en cultuur in organisaties nodig waarin veel aandacht is voor het voorkomen van ongevallen en voor gezond en veilig werken.

3 gedachten over “Jaarlijks steeds meer arbeidsongevallen een trieste balans opgemaakt”

  1. Twintig dodelijke ongevallen bouw in 2018

    Bron:Cobouw

     

    In de bouw zijn vorig jaar twintig dodelijke ongevallen voorgevallen. Daarmee is de sector op hetzelfde hoge niveau blijven steken als in 2017.

    De bouw is daarmee de sector waarin de meeste fatale ongelukken plaatsvinden, blijkt uit dinsdag gepubliceerde cijfers van Inspectie SZW.

    In 2017 vielen er bij bouwbedrijven ook twintig dodelijke slachtoffers te betreuren.

    Volgens de inspectie raken werknemers steeds vaker betrokken bij ernstige ongevallen op het werk. In alle economische sectoren steeg het aantal meldingen van een arbeidsongeval met vier procent; van 4212 in 2017 naar 4368 in 2018. Vorig jaar vielen bij 70 arbeidsongevallen 71 dodelijke slachtoffers, een stijging ten opzichte van de 54 dodelijke slachtoffers die vielen bij ongevallen in 2017.

    Sinds 2009 kwamen er 182 bouwvakkers om door een ongeval. 2013 was het absolute dieptepunt met 25 doden. Twee jaar op rij daalde dat aantal, maar de laatste twee jaren schieten de cijfers weer omhoog. Van 9 in 2015 naar 20 in 2017. Ondanks alle voornemens over veiligheid is een jaar later het aantal dodelijke slachtoffers niet afgenomen.

    ‘Snellere economie zorgt voor meer onveilige situaties’

    “Dit is een triest bericht”, reageert inspecteur-generaal Marc Kuipers. “Het is in ons aller belang dat wie ’s ochtends gezond naar zijn werk gaat, ’s avonds ook weer veilig en gezond thuiskomt. Helaas is veilig werk niet vanzelfsprekend. We zien in deze economie dat er sneller en efficiënter moet worden gewerkt. Gevolg: meer onveilige situaties en meer ongelukken. Ik roep bedrijven op meer werk te maken van veilige arbeidsmiddelen, veiligheidsprocedures en een cultuur van gezond en veilig werken. Bedrijven zouden ervan doordrongen moeten zijn dat veiligheid en gezondheid bij het werk staat of valt met de cultuur in het bedrijf.”

    Ongelukken tijdens het werk komen volgens de inspectie relatief meer voor bij kleine bedrijven met minder dan tien werknemers. Per honderdduizend werknemers van kleine bedrijven zijn 67 mensen betrokken bij een ongeval. Bij middelgrote en grote bedrijven zijn dat respectievelijk 46 en 11 personen. Jongeren tussen 15 en 24 jaar en ouderen zijn ook vaker betrokken bij arbeidsongevallen. Het vallen van hoogte, ‘gegrepen’ worden door bewegende delen van een machine, geraakt worden door vallende objecten en aanrijdingen zijn de meest voorkomende ongelukken.

  2. Veel meer dodelijke bedrijfsongevallen, ‘bedrijven moeten er meer aan doen’

    Bron:NOS.nl

     

    Bij een bedrijfsongeluk met een hoogwerker in Zaltbommel vielen twee doden (mei 2016) ANP

    Er zijn vorig jaar 71 doden gevallen bij bedrijfsongevallen. Dat waren er aanzienlijk meer dan de 54 in 2017, meldt de Inspectie SZW. De sector met de meeste doden, twintig, was de bouw. Daarna volgen de transport- en opslagsector, de handel en de industrie.

    Het totale aantal ernstige ongevallen steeg ook. Het waren er 4368 in 2018, een stijging van 4 procent ten opzichte van een jaar eerder.

    Sneller en efficiënter werken

    “We zien in deze economie dat er sneller en efficiënter moet worden gewerkt”, zegt inspecteur-generaal Marc Kuipers. “Gevolg: meer onveilige situaties en meer ongelukken. Ik roep bedrijven op meer werk te maken van veilige arbeidsmiddelen, veiligheidsprocedures en een cultuur van gezond en veilig werken.”

    Volgens een woordvoerder van de Inspectie SZW schommelt het aantal dodelijke ongelukken al jaren tussen ongeveer 50 en 70. “Het zit dus nog steeds binnen de bandbreedte die we al langer zien.”

    Kleinere bedrijven

    Het vallen van hoogte, gegrepen worden door bewegende delen van een machine, geraakt worden door vallende objecten en aanrijdingen zijn de meest voorkomende arbeidsongelukken. Ze komen relatief vaker voor bij kleine bedrijven met minder dan tien werknemers. Daar zijn 67 mensen per 100.000 werknemers betrokken bij een ongeval. Bij middelgrote bedrijven zijn dat er 46 en bij grote bedrijven 11.

    Een paar voorbeelden van bedrijfsongevallen vorig jaar: in januari werd een man geëlektrocuteerd toen hij een waterleiding aan het vervangen was bij Helenaveen in Noord-Brabant, in mei kwamen twee mannen om in een machinefabriek in Leeuwarden en in augustus verongelukte een man in de machinekamer van een schip in Werkendam.

    Medewerkers erbij

    De Inspectie SZW krijgt er nu medewerkers bij, omdat er veel mensen nodig zijn om al die bedrijfsongevallen te onderzoeken en om preventieve veiligheidsinspecties te doen.

  3. Het creëren van een veiligheidscultuur

    Door Fred de Visser

    Bron:Arbeidsveiligheid.net

    Arbobeleid

    Bij het willen veranderen van gedrag is het creëren van de juiste omstandigheden een must. Als je als leidinggevende zelf niet het juiste voorbeeld geeft, dan zal een ondergeschikte nooit het gewenste gedrag laten zien. De laagste norm van een leidinggevende is de hoogste norm van een ondergeschikte. Verreweg de belangrijkste randvoorwaarde is dus commitment vanuit de top: zonder onvoorwaardelijke en langdurige steun vanuit het lijnmanagement zal elke poging tot cultuurverandering mislukken.

    Heel veel bedrijven hebben in hun beleidsverklaring staan dat veiligheid op één staat en de hoogste prioriteit heeft. Iedereen mag onveilig werk stoppen en heeft het recht om niet te starten als het niet veilig kan. Kreten als ‘je werkt hier veilig, of je werkt hier niet’, zie je veel terug. Maar is dat ook echt zo? Stimuleren bedrijven en leidinggevenden dit wel? Of zijn ze meer geïnteresseerd in het halen van hun productiequota?

    Targets halen

    Een leidinggevende van een fabriek of afdeling heeft vaak voor zichzelf als belangrijkste doelstelling om zijn/haar targets te halen en wordt daar ook op beoordeeld en afgerekend. Letterlijk, want in veel gevallen hangt hier de beoordeling en bonus (en verder carrièrevooruitzichten in het bedrijf) vanaf. Veiligheid is daar vaak maar een klein onderdeel van. Veiligheid op nummer één zetten en de hoogste prioriteit geven is voor leidinggevenden eigenlijk een veel te enge opdracht. Het is niet breed genoeg en alleen veiligheid op één zetten is niet verstandig, er moet immers productie gedraaid en winst gemaakt worden.

    Voorbeeldgedrag

    Daarom zou een bredere beleidszin zou kunnen zijn:

    ‘Binnen ons bedrijf is het onze ambitie dat we op een zo’n veilig mogelijke manier, zonder incidenten, zo veel mogelijk producten willen maken met een hoge kwaliteit, tegen zo laag mogelijke kosten.’

    Hoe krijg je leidinggevenden dan zo ver dat ze het juiste (voorbeeld) gedrag tonen, belonen en het ongewenste gedrag corrigeren en zelfs sanctioneren? Dat ze veiligheid echt belangrijk vinden en dat ook uitstralen? Alleen door dit op te nemen in hun targets? Dat kan, maar zal op zichzelf niet werken, omdat het dan nog geen intrinsiek onderdeel is van wat ze zelf belangrijk vinden.

    Kosten van een incident

    Als je aan een leidinggevende de kosten van incidenten inzichtelijk kan maken, kan dat opeens wel een motivatie zijn om hier beter naar te kijken. We kennen immers als veiligheidskundigen niet voor niets de slogan ‘Veiligheid kost veel geld? Probeer eens een ongeval!’. De kosten van een incident zijn niet alleen de kosten van verzuimuren, maar ook die van inhuren van een vervanger, verhoging van de bijdrage aan de ziektekostenpremie voor het bedrijf, productiestilstand, verhoging van verzekeringspremies, kosten van het onderzoek, etc. Per incident inzichtelijk maken wat het incident het bedrijf heeft gekost, kan helpen veiligheid wel belangrijk te maken.

    Veiligheid belangrijk maken en elkaar aanspreken op onveilig gedrag werkt alleen als dit vanuit de top naar de werkvloer wordt toegepast. Leidinggevenden moeten dus ook door hun leidinggevenden worden aangesproken als zij bijvoorbeeld ‘toestaan’ dat mensen shortcuts nemen, of erger nog, zelf het verkeerde voorbeeld geven.

    Top-down

    Veiligheid moet dus door het lijnmanagement top-down worden gedreven. Als een ploegchef veiligheid belangrijk vindt en dat altijd belangrijk probeert te houden, werkt dat alleen als hij ook gesteund wordt door zijn leidinggevenden. Als een machine wel kan produceren, maar dat niet helemaal veilig kan voor de medewerkers, dan moet de beslissing om de machine stil te zetten voor reparatie om veiligheidsredenen, geen grond zijn voor het lijnmanagement om dat als productieverlies bij een ploegchef aan te rekenen. Ik heb wel eens een plantmanager horen zeggen tegen zijn medewerkers ‘Ik zou iemand die om veiligheidsredenen de productielijn heeft stil gelegd graag belonen, zo belangrijk vind ik veiligheid’. Dat gebeurde echter niet, omdat elke ploeg een individuele productietarget had en ze elkaar daarbij ook nog eens onderling beconcurreerden.

    Managementtraining

    Het lijnmanagement moet hierin geholpen en getraind worden, bijvoorbeeld door een training leiderschapsstijlen, leiden van teams en niet te vergeten veiligheid zelf. Een minimale basis zou de VCA-VOL kunnen zijn, maar belangrijker is dat ze bedrijfsinterne veiligheidscursussen krijgen. Wat zijn de risico’s van mijn afdeling? Welke vergunningseisen zijn er? Het lijnmanagement moet inzichtelijk krijgen wat de gevolgen van hun acties, en het nalaten van het nemen van de juiste acties, kunnen zijn.

    Doen wat je zegt

    Bij cultuurverandering is de leidinggevende zelf het belangrijkste instrument. Het is daarbij belangrijk dat de mentaliteit, houding en het gedrag van leidinggevenden overeenkomen met de gewenste cultuur die men wil bereiken. Communicatie omtrent het echt belangrijk maken van veiligheid is heel belangrijk. Hoe meer een leidinggevende aangeeft veiligheid belangrijk te vinden en dit ook echt uitstraalt en hier naar handelt, des te meer de mensen die onder hem/haar werken dit ook serieus nemen. Zeggen wat je doet, en doen wat je zegt, is een must. Dit kan alleen als dit ook top-down wordt gedreven en uitgestraald. Zonder voorbeeldgedrag zijn interventies van een leidinggevende bij voorbaat onecht en ongeloofwaardig. Daarnaast speelt de leidinggevende een essentiële rol in het creëren van omstandigheden en voorwaarden waardoor mensen bereid zijn hun gedrag ter discussie te durven, kunnen en willen stellen. Openheid en je kwetsbaar op durven stellen helpt hierbij.

    Barrières uit de weg

    Het is vooral belangrijk om de barrières weg te halen die het veranderingsproces bij medewerkers bemoeilijken of beperken. Een barrière kan bijvoorbeeld het beoordelings- en beloningssysteem van de organisatie zijn. Dit moet zijn afgestemd op de nieuwe gewenste cultuur, visie en strategie die daar naar leiden. Mensen moeten bijvoorbeeld (extra) beloond worden wanneer ze het gedrag vertonen dat past bij de nieuwe cultuur.

    Daarnaast is het belangrijk dat leidinggevenden het zogenaamde ‘low hanging fruit’ of ‘quick wins’ aanpakken. Dit geeft snel resultaten en kan bij medewerkers een zeker vertrouwen geven dat er ook echt iets kan veranderen.

    De aanhouder wint

    Situationeel leiderschap, kennis van leiderschapsstijlen, maar vooral geven van het goede voorbeeld, zichtbaar en aanspreekbaar zijn en in al deze onderdelen uitstralen dat veiligheid belangrijk is, is een start die kan bijdragen aan een betere veiligheidscultuur. Belangrijk is dat een leidinggevende dit volhoudt, ook als de resultaten niet zo snel komen als hij zou willen. De aanhouder wint, geldt vooral in het cultuurveranderingsproces.

    Meer over gedrag

    Klik hier voor 10 tips ter verbetering van de arbeidsveiligheid op de vloer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *